17-2-2026, auteur: Hendrik van de Ridder
Cuba stevent af op een ongekende humanitaire crisis. De directe aanleiding ligt in recente Amerikaanse maatregelen waardoor de aanvoer van olie – vooral uit Venezuela – vrijwel volledig is weggevallen. Tegelijkertijd worden landen die Cuba alsnog van brandstof of financiële steun willen voorzien, geconfronteerd met aangescherpte sancties. Het gevolg is dat het eiland in hoog tempo verder geïsoleerd raakt.
De gevolgen voor de Cubaanse bevolking zijn groot. De elektriciteit valt dagelijks voor lange periodes uit, transport komt meer en meer stil te liggen en ziekenhuizen moeten werken op noodstroom. De economie – die al jaren onder zware druk staat – dreigt nu volledig in te storten. Winkelschappen zijn leeg, voedsel en medicijnen zijn schaars en veel gezinnen hebben slechts enkele uren per dag elektriciteit.
Hoewel Cuba al langere tijd kampt met economische en maatschappelijke problemen, is wat zich nu aftekent van een andere orde. Deze crisis markeert historisch en geopolitiek een kantelpunt. De komende weken en maanden kunnen beslissend zijn voor de toekomst van het land. Voor veel Cubanen voelt het als: erop of eronder.
De afgelopen weken verschijnt Cuba steeds vaker in het nieuws. Ook het Reformatorisch Dagblad heeft uitvoerig bericht over de snel verslechterende situatie op het eiland. Maar wat is er nu precies aan de hand? Wat betekent dit concreet voor de bevolking – en voor de kerk in Cuba? En waarom is deze crisis fundamenteel anders dan eerdere moeilijke perioden?
1. Wat is er nu aan de hand in Cuba?
Cuba stevent af op een ernstige humanitaire crisis. De olieleveringen uit Venezuela zijn volledig weggevallen na de val van Nicolás Maduro. Tegelijkertijd heeft de Amerikaanse president Donald Trump een decreet ondertekend dat landen die olie aan Cuba leveren, dreigt met zware sancties. Daardoor is Cuba vrijwel volledig afgesneden van energie-import.
Het land leeft momenteel op de laatste voorraden. Als die opraken, is er geen alternatief. De gevolgen zijn direct merkbaar: slechts enkele uren elektriciteit per dag, stilgevallen openbaar vervoer, grote tekorten aan voedsel en medicijnen, ziekenhuizen die op noodstroom draaien en een economie die verder ontwricht raakt.
2. Waarom is olie zo cruciaal voor Cuba?
In veel landen komt elektriciteit uit verschillende bronnen, zoals gas, kolen of kernenergie. In Cuba draaien de energiecentrales vrijwel volledig op olie. Geen olie betekent dus: geen stroom.
En zonder stroom valt bijna alles stil: koeling van voedsel, waterpompen, productie, communicatie en medische zorg. Daarnaast is olie nodig voor diesel en benzine. Zonder brandstof rijdt er geen openbaar vervoer en komt de bevoorrading van winkels en ziekenhuizen in gevaar. De meeste Cubanen hebben geen eigen auto en zijn volledig afhankelijk van openbaar vervoer. Zelfs noodaggregaten functioneren alleen zolang er brandstof is.
3. Hoe verschilt deze crisis van eerdere crises?
Cuba kent al decennia economische tekorten. In de jaren ’90 beleefde het land de zogenoemde “Speciale periode” na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Dat was een zware crisis, maar toen ontstond uiteindelijk nieuwe steun, onder meer vanuit Venezuela.
Nu is de situatie anders. Er is geen externe bondgenoot meer die grootschalig kan bijspringen. Tegelijkertijd is de economie al jaren verzwakt door structurele problemen en de zware klap van COVID op het toerisme. Er zijn nauwelijks reserves over. Het hele systeem staat onder druk. Dit voelt niet als een tijdelijke terugval, maar als een kantelpunt.
4. Waarom voert de Verenigde Staten dit beleid?
Geopolitiek speelt een belangrijke rol. Binnen de huidige Amerikaanse regering is minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio – zoon van Cubaanse immigranten – een uitgesproken voorstander van regimeverandering in Cuba. De strategie lijkt gericht op maximale economische druk, in de verwachting dat het communistische regime zal hervormen of bezwijken.
De val van Maduro in Venezuela en het daardoor wegvallen van de olietoevoer wordt door veel analisten gezien als onderdeel van die bredere aanpak. Door Cuba economisch te isoleren, wil Washington politieke veranderingen afdwingen.
5. Wat betekent dit voor de gewone Cubaan?
Voor de gemiddelde Cubaan worden de toch al moeilijke omstandigheden nu ondraaglijk zwaar. Het dagelijks leven is structureel ontwricht.
Door extreme inflatie zijn salarissen vrijwel waardeloos geworden. Wat iemand in een maand verdient, is vaak niet genoeg om een week van te leven. Tegelijkertijd is er een bijna volledig gebrek aan voedsel en basisvoorzieningen.
Instorting van de publieke gezondheidszorg: Ziekenhuizen kampen met ernstige tekorten aan medicijnen, apparatuur en zelfs elementaire hulpmiddelen. Patiënten moeten vaak zelf verband, spuiten of hechtdraad meenemen. Chronisch zieken – zoals mensen met diabetes, hartproblemen of nierziekten – lopen groot risico omdat medicijnen simpelweg niet beschikbaar zijn.
Epidemieën: Een bijkomend en groeiend probleem is de instorting van de publieke gezondheidszorg en hygiëne. Door het gebrek aan brandstof kan afval in veel steden en dorpen niet meer worden opgehaald. Vuilnis stapelt zich op in de straten, rondom woningen en markten. Riolering en waterafvoer functioneren steeds slechter. Daardoor neemt het risico op epidemieën sterk toe.Vooral mugoverdraagbare ziekten zoals dengue, zika en chikungunya nemen toe. Stilstaand water door kapotte pompen en open afval vormt een ideale broedplaats voor muggen.
Stroomuitval: De stroomuitval is zo ernstig dat Cubanen niet meer spreken van apagones (stroomstoringen), maar van alumbrones: korte momenten waarop er wél elektriciteit is. In veel regio’s is er tot twintig uur per dag geen stroom. Koelkasten werken niet, voedsel bederft, waterpompen en zuiveringsinstallaties vallen stil.
Lege winkelschappen: Mensen staan dagelijks uren in de rij voor een minimale, gerantsoeneerde hoeveelheid rijst, olie of brood. Wat op de vrije markt verkrijgbaar is, is voor velen onbetaalbaar.
Op zoek tussen de vuilnis
Vervoer komt grotendeels stil te liggen: De meeste Cubanen hebben geen auto en zijn afhankelijk van openbaar vervoer. Zonder brandstof rijden bussen nauwelijks. Mensen kunnen hun werk, kerk of ziekenhuis niet bereiken. In noodgevallen – zoals hartfalen, ongelukken of bevallingen – kan vertraging levensgevaarlijk zijn.
Wanhoop: De wanhoop groeit. Veel gezinnen leven al jaren op het absolute minimum. Reserves zijn er niet meer. Nu zelfs de basisvoorzieningen wegvallen, stellen velen zich dezelfde vraag: hoe moeten we de komende maanden overleven?
6. Is er honger? Gaan mensen dood?
Er is op dit moment geen officiële grootschalige hongersnood, maar ondervoeding neemt zichtbaar toe. Veel mensen schakelen over op een “nooddieet” van knollen, pompoen, wat zoete aardappel en banaan. Eiwitrijk voedsel (vlees, eieren, melk) is voor velen nauwelijks bereikbaar. Vooral ouderen, kinderen en zieken lopen daardoor gezondheidsrisico’s.
Ziekenhuizen functioneren op minimale capaciteit. Operaties worden uitgesteld. Chronische patiënten krijgen hun medicijnen vaak niet. Dialyse, insuline of hartmedicatie zijn niet meer beschikbaar.
De sterfte stijgt niet altijd spectaculair of zichtbaar in statistieken, maar wel indirect. Mensen die onder normale omstandigheden met goede zorg hadden overleefd, overlijden nu alsnog — door uitgestelde behandeling, gebrek aan medicatie of te late hulp.
Als de energiecrisis voortduurt, zal de humanitaire situatie snel verder verslechteren.
7. Wat doet de Cubaanse overheid?
De Cubaanse overheid probeert de crisis te beheersen, maar haar mogelijkheden zijn zeer beperkt. Brandstof en elektriciteit streng gerantsoeneerd. Alleen essentiële sectoren zoals ziekenhuizen, defensie en basisvoorzieningen krijgen prioriteit.
Als noodmaatregel is het zogenoemde “Plan Cero Combustible” geactiveerd – een crisisplan dat teruggaat tot de tijd van Fidel Castro en eerder werd toegepast tijdens de “Speciale Periode” in de jaren ’90, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Dit plan komt neer op een drastische terugschakeling van de samenleving met maatregelen die ‘op papier’ een oplossing bieden, maar voor de Cubaanse bevolking volstrekt onrealistisch is:
nauwelijks haalbaar is.
Sommigen spreken van een “terugkeer naar de prehistorie”. Veel Cubanen geven aan dat zij deze vorm van voortdurende improvisatie na decennia van tekorten nauwelijks nog kunnen opbrengen.
Tegelijkertijd zoekt de regering internationale steun, vooral bij China en Rusland. Er wordt gesproken over mogelijke noodleveringen van olie of financiële hulp, maar tot nu toe is er geen zicht op grootschalige en structurele steun.
De overheid roept de bevolking op tot kalmte en spreekt over “volharding” en “solidariteit”.
8. Wat betekent dit voor de kerk in Cuba?
De crisis raakt de kerk in Cuba diep. Gemeenteleden staan net als hun buren in lange rijen voor voedsel. Zij ervaren dezelfde stroomuitval, dezelfde medicijntekorten en dezelfde onzekerheid. Voorgangers proberen hun kerkgemeenschappen bijeen te houden, terwijl ze zelf worstelen met de tekorten van alledag.
De massale emigratie van de afgelopen jaren versterkt deze problemen. Schattingen lopen uiteen, maar veel analisten spreken over tussen 10 en 20% van de bevolking die Cuba de afgelopen jaren heeft verlaten, wat neerkomt op ongeveer 1 op de 8 Cubanen die het eiland heeft verlaten. Gezinnen vallen en kerkelijke gemeenten raken ontwricht. Ook veel predikanten en theologische docenten zijn vertrokken, waardoor leiderschap en geestelijke begeleiding onder druk staan.
Tegelijkertijd zien we dat in tijden van nood vaak de geestelijke openheid toeneemt. Kerken worden plekken van onderlinge steun en gebed. Waar de overheid tekortschiet, proberen geloofsgemeenschappen elkaar te helpen.
9. Wat kunnen we de komende maanden verwachten?
Cuba staat aan een beslissend moment in zijn geschiedenis. De huidige combinatie van interne uitputting, wegvallende bondgenoten, internationale druk en de houding van het regime kan leiden tot een diepe humanitaire crisis — of mogelijk zelfs sociale en politieke omwenteling.
Als de huidige situatie aanhoudt, zullen de periodes zonder elektriciteit nog langer worden, met ingrijpende gevolgen voor huishoudens, ziekenhuizen en andere basisvoorzieningen. De schrijnende omstandigheden zullen meer zichtbaar worden. Naarmate tekorten toenemen, nemen ook spanningen in de samenleving toe, en het regime treedt harder op tegen mensen die openlijk kritiek uiten of protesteren.
Wat er op geopolitiek niveau gebeurt, is onzeker. Er zijn signalen dat er mogelijk gesprekken of onderhandelingen plaatsvinden tussen de Verenigde Staten en Cubaanse functionarissen, maar het is onduidelijk of die tot daadwerkelijke verandering zullen leiden. Evenmin is zeker of het Cubaanse regime bereid is tegemoet te komen aan eisen tot hervorming.
Wat wél vaststaat, is dat de komende weken en maanden beslissend zijn voor de toekomst van het land. Cuba kan een weg naar stabilisatie vinden, maar het risico op verdere ontwrichting en dieper menselijk lijden is reëel.
10. Wat betekent dit voor het werk van de SEZ?
Via meerdere distributiepunten onderhoudt SEZ contact met een kerkelijk netwerk van ongeveer 150 kerken en voorgangers. De economische achteruitgang, versterkt door de coronacrisis, maakte dat noodhulp een steeds grotere plaats innam binnen ons werk. De huidige situatie verdiept dat nog verder. In veel kerken is de focus verschoven van opbouw naar overleven.
Predikanten proberen hun gemeenten bijeen te houden, terwijl zij zelf vaak ook tekortkomen. In die omstandigheden zijn diaconale projecten — praktische hulp aan zieken, ouderen en kwetsbare gezinnen — van onschatbare waarde. Ze voorzien in eerste levensbehoeften en zijn tegelijk een middel waardoor de liefde van Christus zichtbaar wordt.
Tegelijkertijd groeit juist nu de behoefte aan Bijbels onderwijs en geestelijke toerusting. Door emigratie zijn veel ervaren voorgangers en theologische docenten vertrokken. Jongere of minder geschoolde leiders dragen plotseling grote verantwoordelijkheid. Zij zoeken naar houvast, richting en verdieping in Gods Woord.
· Directe noodondersteuning: Via ons bestaande kerkelijke netwerk ondersteunen wij voorgangers en gemeenten met basisvoorzieningen.
· Stabiliseren van het kerkelijk netwerk: We zorgen dat sleutelpersonen in het netwerk hun werk kunnen blijven doen.
· Mobiliseren van onze achterban: Door heldere informatieverschaffing, oproep tot gebed en gerichte steun.
Wij kunnen de geopolitieke crisis niet keren. Maar we kunnen er wél voor zorgen dat onze broeders en zusters in Cuba niet alleen staan. In een periode die voor velen donker aanvoelt, willen wij naast hen blijven staan — in praktische hulp, in geestelijke verbondenheid en in het vertrouwen dat Gods werk ook in deze omstandigheden doorgaat.
Ja, ik steun het werk in Cuba – met concrete hulp en geestelijke toerusting
Cuba stevent af op een ongekende humanitaire crisis. De directe aanleiding ligt in recente Amerikaanse maatregelen waardoor de aanvoer van olie – vooral uit Venezuela – vrijwel volledig is weggevallen. Tegelijkertijd worden landen die Cuba alsnog van brandstof of financiële steun willen voorzien, geconfronteerd met aangescherpte sancties. Het gevolg is dat het eiland in hoog tempo verder geïsoleerd raakt.
De gevolgen voor de Cubaanse bevolking zijn groot. De elektriciteit valt dagelijks voor lange periodes uit, transport komt meer en meer stil te liggen en ziekenhuizen moeten werken op noodstroom. De economie – die al jaren onder zware druk staat – dreigt nu volledig in te storten. Winkelschappen zijn leeg, voedsel en medicijnen zijn schaars en veel gezinnen hebben slechts enkele uren per dag elektriciteit.
Hoewel Cuba al langere tijd kampt met economische en maatschappelijke problemen, is wat zich nu aftekent van een andere orde. Deze crisis markeert historisch en geopolitiek een kantelpunt. De komende weken en maanden kunnen beslissend zijn voor de toekomst van het land. Voor veel Cubanen voelt het als: erop of eronder.
De afgelopen weken verschijnt Cuba steeds vaker in het nieuws. Ook het Reformatorisch Dagblad heeft uitvoerig bericht over de snel verslechterende situatie op het eiland. Maar wat is er nu precies aan de hand? Wat betekent dit concreet voor de bevolking – en voor de kerk in Cuba? En waarom is deze crisis fundamenteel anders dan eerdere moeilijke perioden?
In onderstaande tien vragen en antwoorden zetten we de situatie helder op een rij.
1. Wat is er nu aan de hand in Cuba?
Cuba stevent af op een ernstige humanitaire crisis. De olieleveringen uit Venezuela zijn volledig weggevallen na de val van Nicolás Maduro. Tegelijkertijd heeft de Amerikaanse president Donald Trump een decreet ondertekend dat landen die olie aan Cuba leveren, dreigt met zware sancties. Daardoor is Cuba vrijwel volledig afgesneden van energie-import.
Het land leeft momenteel op de laatste voorraden. Als die opraken, is er geen alternatief. De gevolgen zijn direct merkbaar: slechts enkele uren elektriciteit per dag, stilgevallen openbaar vervoer, grote tekorten aan voedsel en medicijnen, ziekenhuizen die op noodstroom draaien en een economie die verder ontwricht raakt.
2. Waarom is olie zo cruciaal voor Cuba?
In veel landen komt elektriciteit uit verschillende bronnen, zoals gas, kolen of kernenergie. In Cuba draaien de energiecentrales vrijwel volledig op olie. Geen olie betekent dus: geen stroom.
En zonder stroom valt bijna alles stil: koeling van voedsel, waterpompen, productie, communicatie en medische zorg. Daarnaast is olie nodig voor diesel en benzine. Zonder brandstof rijdt er geen openbaar vervoer en komt de bevoorrading van winkels en ziekenhuizen in gevaar. De meeste Cubanen hebben geen eigen auto en zijn volledig afhankelijk van openbaar vervoer. Zelfs noodaggregaten functioneren alleen zolang er brandstof is.
3. Hoe verschilt deze crisis van eerdere crises?
Cuba kent al decennia economische tekorten. In de jaren ’90 beleefde het land de zogenoemde “Speciale periode” na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Dat was een zware crisis, maar toen ontstond uiteindelijk nieuwe steun, onder meer vanuit Venezuela.
Nu is de situatie anders. Er is geen externe bondgenoot meer die grootschalig kan bijspringen. Tegelijkertijd is de economie al jaren verzwakt door structurele problemen en de zware klap van COVID op het toerisme. Er zijn nauwelijks reserves over. Het hele systeem staat onder druk. Dit voelt niet als een tijdelijke terugval, maar als een kantelpunt.
4. Waarom voert de Verenigde Staten dit beleid?
Geopolitiek speelt een belangrijke rol. Binnen de huidige Amerikaanse regering is minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio – zoon van Cubaanse immigranten – een uitgesproken voorstander van regimeverandering in Cuba. De strategie lijkt gericht op maximale economische druk, in de verwachting dat het communistische regime zal hervormen of bezwijken.
De val van Maduro in Venezuela en het daardoor wegvallen van de olietoevoer wordt door veel analisten gezien als onderdeel van die bredere aanpak. Door Cuba economisch te isoleren, wil Washington politieke veranderingen afdwingen.
5. Wat betekent dit voor de gewone Cubaan?
Voor de gemiddelde Cubaan worden de toch al moeilijke omstandigheden nu ondraaglijk zwaar. Het dagelijks leven is structureel ontwricht.
'Wat iemand in een maand verdient, is vaak niet genoeg om een week van te leven.'
Door extreme inflatie zijn salarissen vrijwel waardeloos geworden. Wat iemand in een maand verdient, is vaak niet genoeg om een week van te leven. Tegelijkertijd is er een bijna volledig gebrek aan voedsel en basisvoorzieningen.
Instorting van de publieke gezondheidszorg: Ziekenhuizen kampen met ernstige tekorten aan medicijnen, apparatuur en zelfs elementaire hulpmiddelen. Patiënten moeten vaak zelf verband, spuiten of hechtdraad meenemen. Chronisch zieken – zoals mensen met diabetes, hartproblemen of nierziekten – lopen groot risico omdat medicijnen simpelweg niet beschikbaar zijn.
Epidemieën: Een bijkomend en groeiend probleem is de instorting van de publieke gezondheidszorg en hygiëne. Door het gebrek aan brandstof kan afval in veel steden en dorpen niet meer worden opgehaald. Vuilnis stapelt zich op in de straten, rondom woningen en markten. Riolering en waterafvoer functioneren steeds slechter. Daardoor neemt het risico op epidemieën sterk toe.Vooral mugoverdraagbare ziekten zoals dengue, zika en chikungunya nemen toe. Stilstaand water door kapotte pompen en open afval vormt een ideale broedplaats voor muggen.
Stroomuitval: De stroomuitval is zo ernstig dat Cubanen niet meer spreken van apagones (stroomstoringen), maar van alumbrones: korte momenten waarop er wél elektriciteit is. In veel regio’s is er tot twintig uur per dag geen stroom. Koelkasten werken niet, voedsel bederft, waterpompen en zuiveringsinstallaties vallen stil.
Lege winkelschappen: Mensen staan dagelijks uren in de rij voor een minimale, gerantsoeneerde hoeveelheid rijst, olie of brood. Wat op de vrije markt verkrijgbaar is, is voor velen onbetaalbaar.
Vervoer komt grotendeels stil te liggen: De meeste Cubanen hebben geen auto en zijn afhankelijk van openbaar vervoer. Zonder brandstof rijden bussen nauwelijks. Mensen kunnen hun werk, kerk of ziekenhuis niet bereiken. In noodgevallen – zoals hartfalen, ongelukken of bevallingen – kan vertraging levensgevaarlijk zijn.
Wanhoop: De wanhoop groeit. Veel gezinnen leven al jaren op het absolute minimum. Reserves zijn er niet meer. Nu zelfs de basisvoorzieningen wegvallen, stellen velen zich dezelfde vraag: hoe moeten we de komende maanden overleven?
6. Is er honger? Gaan mensen dood?
Er is op dit moment geen officiële grootschalige hongersnood, maar ondervoeding neemt zichtbaar toe. Veel mensen schakelen over op een “nooddieet” van knollen, pompoen, wat zoete aardappel en banaan. Eiwitrijk voedsel (vlees, eieren, melk) is voor velen nauwelijks bereikbaar. Vooral ouderen, kinderen en zieken lopen daardoor gezondheidsrisico’s.
Ziekenhuizen functioneren op minimale capaciteit. Operaties worden uitgesteld. Chronische patiënten krijgen hun medicijnen vaak niet. Dialyse, insuline of hartmedicatie zijn niet meer beschikbaar.
De sterfte stijgt niet altijd spectaculair of zichtbaar in statistieken, maar wel indirect. Mensen die onder normale omstandigheden met goede zorg hadden overleefd, overlijden nu alsnog — door uitgestelde behandeling, gebrek aan medicatie of te late hulp.
Als de energiecrisis voortduurt, zal de humanitaire situatie snel verder verslechteren.
7. Wat doet de Cubaanse overheid?
De Cubaanse overheid probeert de crisis te beheersen, maar haar mogelijkheden zijn zeer beperkt. Brandstof en elektriciteit streng gerantsoeneerd. Alleen essentiële sectoren zoals ziekenhuizen, defensie en basisvoorzieningen krijgen prioriteit.
Als noodmaatregel is het zogenoemde “Plan Cero Combustible” geactiveerd – een crisisplan dat teruggaat tot de tijd van Fidel Castro en eerder werd toegepast tijdens de “Speciale Periode” in de jaren ’90, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Dit plan komt neer op een drastische terugschakeling van de samenleving met maatregelen die ‘op papier’ een oplossing bieden, maar voor de Cubaanse bevolking volstrekt onrealistisch is:
- Overschakeling op niet-gemotoriseerd vervoer, vooral fietsen.
- Terugkeer naar dierlijke tractie in landbouw en transport: ossen en ezels in plaats van machines.
- Oproepen tot zelfvoorzienende voedselproductie door burgers – iets wat in de praktijk voor velen
- Koken op houtskool in plaats van gas of elektriciteit.
- Vergaande minimalisering van industriële en economische activiteit om brandstof te sparen.
Sommigen spreken van een “terugkeer naar de prehistorie”. Veel Cubanen geven aan dat zij deze vorm van voortdurende improvisatie na decennia van tekorten nauwelijks nog kunnen opbrengen.
Tegelijkertijd zoekt de regering internationale steun, vooral bij China en Rusland. Er wordt gesproken over mogelijke noodleveringen van olie of financiële hulp, maar tot nu toe is er geen zicht op grootschalige en structurele steun.
De overheid roept de bevolking op tot kalmte en spreekt over “volharding” en “solidariteit”.
8. Wat betekent dit voor de kerk in Cuba?
De crisis raakt de kerk in Cuba diep. Gemeenteleden staan net als hun buren in lange rijen voor voedsel. Zij ervaren dezelfde stroomuitval, dezelfde medicijntekorten en dezelfde onzekerheid. Voorgangers proberen hun kerkgemeenschappen bijeen te houden, terwijl ze zelf worstelen met de tekorten van alledag.
De massale emigratie van de afgelopen jaren versterkt deze problemen. Schattingen lopen uiteen, maar veel analisten spreken over tussen 10 en 20% van de bevolking die Cuba de afgelopen jaren heeft verlaten, wat neerkomt op ongeveer 1 op de 8 Cubanen die het eiland heeft verlaten. Gezinnen vallen en kerkelijke gemeenten raken ontwricht. Ook veel predikanten en theologische docenten zijn vertrokken, waardoor leiderschap en geestelijke begeleiding onder druk staan.
'Kerken worden plekken van onderlinge steun en gebed.'
Tegelijkertijd zien we dat in tijden van nood vaak de geestelijke openheid toeneemt. Kerken worden plekken van onderlinge steun en gebed. Waar de overheid tekortschiet, proberen geloofsgemeenschappen elkaar te helpen.
9. Wat kunnen we de komende maanden verwachten?
Cuba staat aan een beslissend moment in zijn geschiedenis. De huidige combinatie van interne uitputting, wegvallende bondgenoten, internationale druk en de houding van het regime kan leiden tot een diepe humanitaire crisis — of mogelijk zelfs sociale en politieke omwenteling.
Als de huidige situatie aanhoudt, zullen de periodes zonder elektriciteit nog langer worden, met ingrijpende gevolgen voor huishoudens, ziekenhuizen en andere basisvoorzieningen. De schrijnende omstandigheden zullen meer zichtbaar worden. Naarmate tekorten toenemen, nemen ook spanningen in de samenleving toe, en het regime treedt harder op tegen mensen die openlijk kritiek uiten of protesteren.
Wat er op geopolitiek niveau gebeurt, is onzeker. Er zijn signalen dat er mogelijk gesprekken of onderhandelingen plaatsvinden tussen de Verenigde Staten en Cubaanse functionarissen, maar het is onduidelijk of die tot daadwerkelijke verandering zullen leiden. Evenmin is zeker of het Cubaanse regime bereid is tegemoet te komen aan eisen tot hervorming.
Wat wél vaststaat, is dat de komende weken en maanden beslissend zijn voor de toekomst van het land. Cuba kan een weg naar stabilisatie vinden, maar het risico op verdere ontwrichting en dieper menselijk lijden is reëel.
10. Wat betekent dit voor het werk van de SEZ?
Via meerdere distributiepunten onderhoudt SEZ contact met een kerkelijk netwerk van ongeveer 150 kerken en voorgangers. De economische achteruitgang, versterkt door de coronacrisis, maakte dat noodhulp een steeds grotere plaats innam binnen ons werk. De huidige situatie verdiept dat nog verder. In veel kerken is de focus verschoven van opbouw naar overleven.
Predikanten proberen hun gemeenten bijeen te houden, terwijl zij zelf vaak ook tekortkomen. In die omstandigheden zijn diaconale projecten — praktische hulp aan zieken, ouderen en kwetsbare gezinnen — van onschatbare waarde. Ze voorzien in eerste levensbehoeften en zijn tegelijk een middel waardoor de liefde van Christus zichtbaar wordt.
Tegelijkertijd groeit juist nu de behoefte aan Bijbels onderwijs en geestelijke toerusting. Door emigratie zijn veel ervaren voorgangers en theologische docenten vertrokken. Jongere of minder geschoolde leiders dragen plotseling grote verantwoordelijkheid. Zij zoeken naar houvast, richting en verdieping in Gods Woord.
Concreet richt de ondersteuning van SEZ zich op drie pijlers:
· Directe noodondersteuning: Via ons bestaande kerkelijke netwerk ondersteunen wij voorgangers en gemeenten met basisvoorzieningen.
· Stabiliseren van het kerkelijk netwerk: We zorgen dat sleutelpersonen in het netwerk hun werk kunnen blijven doen.
· Mobiliseren van onze achterban: Door heldere informatieverschaffing, oproep tot gebed en gerichte steun.
Wij kunnen de geopolitieke crisis niet keren. Maar we kunnen er wél voor zorgen dat onze broeders en zusters in Cuba niet alleen staan. In een periode die voor velen donker aanvoelt, willen wij naast hen blijven staan — in praktische hulp, in geestelijke verbondenheid en in het vertrouwen dat Gods werk ook in deze omstandigheden doorgaat.
Ja, ik steun het werk in Cuba – met concrete hulp en geestelijke toerusting
